TARÝF:
5174 Sayýlý Türkiye Odalar ve Borsalar Biriliði ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 4. maddesinde odalar þöyle tarif edilmektedir.
"Odalar; üyelerinin müþterek ihtiyaçlarýný karþýlamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaþtýrmak, mesleðin genel menfaatlere uygun geliþmesini saðlamak, mensuplarýnýn birbirleri ve halk ile olan iliþkilerinde dürüstlüðü ve güveni hakim kýlmak üzere mesleki disiplin, ahlak ve dayanýþmayý korumak ve bu kanunda yazýlý hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri yerine getirmek amacýyla kurulan, tüzel kiþiliðe sahip kamu kurumu niteliðinde meslek kuruluþlarýdýr."
ODA GÖREVLERÝ:
5174 Sayýlý Kanundaki tarif doðrultusunda Odalarýn görevleri de aþaðýdaki þekilde sýralanmýþtýr.
a) Meslek ahlakýný, disiplini ve dayanýþmayý korumak ve geliþtirmek, ticaret ve sanayinin kamu yararýna uygun olarak geliþmesine çalýþmak.
b) Ticaret ve sanayiyi ilgilendiren bilgi ve haberleri derleyerek ilgililere ulaþtýrmak, ilgili kanunlar çerçevesinde resmi makamlarca istenecek bilgileri vermek ve özellikle üyelerinin mesleklerini icrada ihtiyaç duyabilecekleri her çeþit bilgiyi, baþvurularý durumunda kendilerine vermek veya bunlarýn elde edilmesini kolaylaþtýrmak, elektronik ticaret ve internet aðlarý konusunda üyelerine yol gösterecek giriþimlerde bulunmak, bu konularda gerekli alt yapýyý kurmak ve iþletmek.
c) Ticaret ve sanayiye ait her türlü incelemeleri yapmak, bölgeleri içindeki iktisadi, ticari ve sýnai faaliyetlere ait endeks ve istatistikleri tutmak, baþlýca maddelerin piyasa fiyatlarýný takip ve kaydetmek ve bunlarý uygun vasýtalarla yaymak.
d) 26 ncý maddedeki belgeleri düzenlemek ve onaylamak.
e) Meslek faaliyetlerine ait konularda resmi makamlara teklif, dilek ve baþvurularda bulunmak; üyelerinin tamamýnýn veya bir kesiminin mesleki menfaati olduðu takdirde meclis kararý ile bu üyeleri adýna veya kendi adýna dava açmak.
f) Çalýþma alanlarý içindeki ticari ve sýnai örf, adet ve teamülleri tespit etmek, Bakanlýðýn onayýna sunmak ve ilan etmek.
g) Üyeleri tarafýndan uyulmasý zorunlu mesleki karar almak.
h) Yurt içi ve yurt dýþý fuar ve sergilere katýlmak.
ý) Gerektiðinde 507 sayýlý Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununun 125 inci maddesinde sayýlan mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için, Bakanlýkça çýkarýlacak yönetmeliðe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak.
NOT: Deniz Ticaret Odalarý ile ilgili olan j, k, l, m, n, o ve p maddeleri alýnmamýþtýr.
r) Sair mevzuatýn verdiði görevlerle, ilgili kanunlar çerçevesinde Birlik ve Bakanlýkça verilecek görevleri yapmak.
s) Birliðin belirlediði standartlara göre üye kayýtlarýný tutmak ve üyelik aidatlarýna iliþkin belgeleri saklamak ve bunlarý Birliðe talep halinde bildirmek.
t) Mevzuatla bakanlýklara veya diðer kamu kurum ve kuruluþlarýna verilen iþlerin, bu Kanunda belirtilen kuruluþ amaçlarý ve görev alaný çerçevesinde odalara tevdii halinde bu iþleri yürütmek.
u) Üyelerinin ihtiyacý olan belgeleri vermek ve bunlara iliþkin gerekli hizmetleri yapmak.
v) Yurt içi fuarlar konusunda yapýlacak müracaatlarý deðerlendirip Birliðe teklifte bulunmak.
y) Üyeleri hakkýndaki tüketici þikayetlerini incelemek ve kuruluþ amaçlarý doðrultusunda diðer faaliyetlerde bulunmak.
z) Ticaret ve sanayi odalarýnca, odalar ayrý olan illerde ise sanayi odalarýnca sanayiciler için kapasite raporlarý düzenlemek.
Odalar, bunlardan baþka mevzuat hükümleri çerçevesinde;
a) Ticaret mallarýnýn niteliklerinin belirlenmesine yönelik laboratuvarlar kurmak veya bunlara iþtirak etmek, uluslararasý kalibrasyon, test ölçme laboratuvarý kurmak veya iþtirak etmek, belgelendirme hizmetleri sunmak,
b) Milli Eðitim Bakanlýðýnýn izin ve denetiminde ticaret, denizcilik ve sanayi ile ilgili kurslarý açmak, açýlan kurslara yardýmda bulunmak, yurt içinde ve dýþýnda ihtiyaç duyulan alanlar için öðrenci okutmak ve stajyer bulundurmak; mesleki ve teknik eðitim ve öðretimi geliþtirme ve yönlendirme çalýþmalarý yapmak, kendi üyelerinin iþyerleriyle sýnýrlý olmak üzere, 3308 sayýlý Mesleki Eðitim Kanunu kapsamýna alýnmamýþ meslek dallarýnda bu uygulamaya iliþkin belgeleri düzenlemek,
c) Ýlgililerin talebi halinde, ticari ve sýnai ihtilaflarda hakem olmak, tahkim kurullarý oluþturmak,
d) Açýlmýþ veya açýlacak olan sergiler, panayýrlar, umumi maðazalar, depolar, müzeler ve kütüphanelere katýlmak,
e) Yetkili bakanlýkça uygun görülen alanlarda sanayi siteleri, endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, teknoloji geliþtirme bölgeleri, teknoparklar, teknoloji merkezleri kurmak ve yönetmek; 3218 sayýlý Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde serbest bölge kurucu ve iþleticisi veya iþleticisi olmak, antrepo iþletmek ve fuar alanlarý, kongre merkezleri ile ticaret merkezleri kurmak, iþletmek veya kurulmuþ olanlara iþtirak etmek,
görevlerini de yerine getirir.
TÝCARET VE SANAYÝ ODASI ORGANLARI
Görev ve Yetkileri ile Ýþleyiþleri
A- Odalarda ehliyet, temsil ve imza yetkisi
Odalar, taþýnýr ve taþýnmaz mal almaya, satmaya, inþa, ifraz, tevhit ve rehin etmeye, ödünç para almaya, kamulaþtýrma yapmaya, sosyal faaliyetleri desteklemeye, özendirmeye, baðýþ ve yardýmlarda bulunmaya, okul ve derslik yapmaya, burs vermeye, bu Kanun hükümleri çerçevesinde þirket ve vakýf kurmaya veya kurulu þirketlere ortak olmaya ve benzeri hukukî iþlemler yapmaya yetkilidirler.
Odanýn hukukî temsilcisi yönetim kurulu baþkanýdýr.
Odayý, yönetim kurulu baþkaný ile en az bir yönetim kurulu üyesinin veya genel sekreterin ortak imzalarý baðlar.
B- Odalarýn görevleri
Odalarýn görevleri þunlardýr:
a) Meslek ahlâkýný, disiplini ve dayanýþmayý korumak ve geliþtirmek, ticaret ve sanayinin kamu yararýna uygun olarak geliþmesine çalýþmak.
b) Ticaret ve sanayiyi ilgilendiren bilgi ve haberleri derleyerek ilgililere ulaþtýrmak, ilgili kanunlar çerçevesinde resmî makamlarca istenecek bilgileri vermek ve özellikle üyelerinin mesleklerini icrada ihtiyaç duyabilecekleri her çeþit bilgiyi, baþvurularý durumunda kendilerine vermek veya bunlarýn elde edilmesini kolaylaþtýrmak, elektronik ticaret ve internet
aðlarý konusunda üyelerine yol gösterecek giriþimlerde bulunmak, bu konularda gerekli alt yapýyý kurmak ve iþletmek.
c) Ticaret ve sanayiye ait her türlü incelemeleri yapmak, bölgeleri içindeki iktisadî, ticarî ve sýnaî faaliyetlere ait endeks ve istatistikleri tutmak, baþlýca maddelerin piyasa fiyatlarýný takip ve kaydetmek ve bunlarý uygun vasýtalarla yaymak.
d) 5174 Sayýlý Kanunun 26 ncý maddedeki belgeleri düzenlemek ve onaylamak.
e) Meslek faaliyetlerine ait konularda resmî makamlara teklif, dilek ve baþvurularda bulunmak; üyelerinin tamamýnýn veya bir kesiminin meslekî menfaati olduðu takdirde meclis kararý ile bu üyeleri adýna veya kendi adýna dava açmak.
f) Çalýþma alanlarý içindeki ticarî ve sýnaî örf, adet ve teamülleri tespit etmek, Bakanlýðýn onayýna sunmak ve ilân etmek.
g) Üyeleri tarafýndan uyulmasý zorunlu meslekî karar almak.
h) Yurt içi ve yurt dýþý fuar ve sergilere katýlmak.
ý) Gerektiðinde 507 sayýlý Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun 125 inci maddesinde sayýlan mal ve hizmetlerin azamî fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için, Bakanlýkça çýkarýlacak yönetmeliðe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak.
i) Sair mevzuatýn verdiði görevlerle, ilgili kanunlar çerçevesinde Birlik ve Bakanlýkça verilecek görevleri yapmak.
j) Birliðin belirlediði standartlara göre üye kayýtlarýný tutmak ve üyelik aidatlarýna iliþkin belgeleri saklamak ve bunlarý Birliðe talep halinde bildirmek.
k) Mevzuatla bakanlýklara veya diðer kamu kurum ve kuruluþlarýna verilen iþlerin, bu Kanunda belirtilen kuruluþ amaçlarý ve görev alaný çerçevesinde odalara tevdii halinde bu iþleri yürütmek.
l) Üyelerinin ihtiyacý olan belgeleri vermek ve bunlara iliþkin gerekli hizmetleri yapmak.
m) Yurt içi fuarlar konusunda yapýlacak müracaatlarý deðerlendirip Birliðe teklifte bulunmak.
n) Üyeleri hakkýndaki tüketici þikâyetlerini incelemek ve kuruluþ amaçlarý doðrultusunda diðer faaliyetlerde bulunmak.
o) Ticaret ve sanayi odalarýnca, odalar ayrý olan illerde ise sanayi odalarýnca sanayiciler için kapasite raporlarý düzenlemek.
Odalar, bunlardan baþka mevzuat hükümleri çerçevesinde;
a) Ticaret mallarýnýn niteliklerinin belirlenmesine yönelik laboratuarlar kurmak veya bunlara iþtirak etmek, uluslararasý kalibrasyon, test ölçme laboratuarý kurmak veya iþtirak etmek, belgelendirme hizmetleri sunmak,
b) Milli Eðitim Bakanlýðýnýn izin ve denetiminde ticaret, denizcilik ve sanayi ile ilgili kurslarý açmak, açýlan kurslara yardýmda bulunmak, yurt içinde ve dýþýnda ihtiyaç duyulan alanlar için öðrenci okutmak ve stajyer bulundurmak; meslekî ve teknik eðitim ve öðretimi geliþtirme ve yönlendirme çalýþmalarý yapmak, kendi üyelerinin iþyerleriyle sýnýrlý olmak üzere, 3308 sayýlý Meslekî Eðitim Kanunu kapsamýna alýnmamýþ meslek dallarýnda bu uygulamaya iliþkin belgeleri düzenlemek,
c) Ýlgililerin talebi halinde, ticarî ve sýnaî ihtilaflarda hakem olmak, tahkim kurullarý oluþturmak,
d) Açýlmýþ veya açýlacak olan sergiler, panayýrlar, umumi maðazalar, depolar, müzeler ve kütüphanelere katýlmak,
e) Yetkili bakanlýkça uygun görülen alanlarda sanayi siteleri, endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, teknoloji geliþtirme bölgeleri, teknoparklar, teknoloji merkezleri kurmak ve yönetmek; 3218 sayýlý Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde serbest bölge kurucu ve iþleticisi veya iþleticisi olmak, antrepo iþletmek ve fuar alanlarý, kongre merkezleri ile ticaret merkezleri kurmak, iþletmek veya kurulmuþ olanlara iþtirak etmek,
Görevlerini de yaparlar.
C- Oda Organlarý, Oluþumlarý ve Görevleri
Odanýn organlarý þunlardýr:
a) Meslek komiteleri.
b) Meclis.
c) Yönetim kurulu.
d) Disiplin kurulu.
1- Oda Meslek Komiteleri
Oda meslek komiteleri, meslek gruplarýnca dört yýl için seçilecek beþ veya yedi kiþiden, üye sayýsý onbini aþan odalarda beþ, yedi, dokuz veya onbir kiþiden oluþur. Asýl üyeler kadar da yedek üye seçilir. Odamýzda toplam 20 adet meslek komitesi bulunmaktadýr.
Komite kendi üyeleri arasýndan dört yýl için bir baþkan ve bir baþkan yardýmcýsý seçer.
1-a) Oda meslek komitelerinin görevleri
Oda meslek komitelerinin görevleri þunlardýr:
a) Meslekleri ile ilgili incelemeler yapmak, yararlý ve gerekli gördükleri tedbirleri görüþülmek üzere yönetim kuruluna teklif etmek.
b) Meslek komitesiyle ilgili olarak meclis gündeminde yer alan konularda baþkan, baþkan yardýmcýsý veya uygun görülen üyelerin, oy kullanmamak üzere meclis toplantýsýna katýlmasýna karar vermek.
c) Mesleklerine ait iþler hakkýnda, meclis veya yönetim kurulu tarafýndan bilgi istenmesi halinde, bu konuda araþtýrma yapmak ve istemi cevaplandýrmak.
d) Ýlgili mevzuatla verilen diðer görevleri yerine getirmek.
2- Oda Meclisi
Oda meclisi, meslek gruplarýnca dört yýl için seçilecek üyelerden oluþur.
Meslek komiteleri beþ kiþiden oluþan gruplarda ikiþer, yedi kiþiden oluþan gruplarda üçer, dokuz kiþiden oluþan gruplarda dörder, onbir kiþiden oluþan gruplarda beþer meclis üyesi seçilir. Ayrýca ayný sayýda yedek üye seçilir. Odamýz meclis üyesi sayýsý 56'dýr.
Meclis, kendi üyeleri arasýndan dört yýl için bir baþkan, bir veya iki baþkan yardýmcýsý ile bir katip üye seçer.
Meclis baþkaný ve yardýmcýlarý yönetim kurulu ve disiplin kurulu baþkan ve üyeliðine seçilemezler.
Üst üste iki dönem meclis baþkanlýðý yapmýþ olanlar, aradan iki seçim dönemi
geçmedikçe ayný göreve yeniden seçilemezler.
2-a) Oda meclisinin görevleri
a) Oda yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyelerini seçmek.
b) Kendi üyeleri arasýndan Birlik genel kurulu delegelerini seçmek.
c) Yönetim kurulu tarafýndan yapýlacak teklifleri inceleyip karara baðlamak.
d) Uyulmasý zorunlu meslekî kararlar almak.
e) Çalýþma alanlarý içindeki ticarî ve sýnaî örf, adet ve teamülleri tespit ve ilân etmek.
f) Aylýk mizaný ve aktarma taleplerini incelemek ve onaylamak.
g) Üyeleri arasýnda veya üyelerin yapmýþ olduklarý sözleþmede yer almasý halinde bu sözleþmelerle ilgili olarak çýkan ihtilaflarý çözmek üzere tahkim müesseseleri kurmak, mahkemeler tarafýndan istenecek hakem ve bilirkiþi listelerini onaylamak.
h) Odaya kayýtlý üyeler hakkýnda disiplin kurulu tarafýndan teklif edilecek cezalarý karara baðlamak.
ý) Yýllýk bütçe ve kesin hesaplarý onaylamak ve yönetim kurulunu ibra etmek, sorumluluðu görülenler hakkýnda takibat iþlemlerini baþlatmak.
j) Taþýnmaz mal almaya, satmaya, inþa, ifraz, tevhit ve rehin etmeye, ödünç para almaya, kamulaþtýrma yapmaya, okul ve derslik yapmaya, bu Kanun hükümleri çerçevesinde þirket ve vakýf kurmaya veya kurulu þirketlere ortak olmaya karar vermek.
k) Oda iç yönergesini kabul etmek ve Birliðin onayýna sunmak.
l) Yönetim kurulunca odaya kayýt zorunluluðuna veya üyelerin derecelerine iliþkin olarak verilecek kararlara karþý yapýlan itirazlarý incelemek ve kesin karara baðlamak.
m) Mesleklere ve sorunlara göre ihtisas komisyonlarý ve danýþma kurullarý kurmak.
n) Yurt içi ve yurt dýþý sýnaî, ticarî ve ekonomik kuruluþlara üye olmak ve kongrelerine delege göndermek.
o) Tahsili imkânsýzlaþan alacaklarýn takibinden vazgeçme veya ölen, ticareti terk eden ve odaya olan aidat borçlarýný, yangýn, sel, deprem ve benzeri tabiî afetler gibi iradesi dýþýnda meydana gelen mücbir sebeplerden dolayý ödeme güçlüðü içinde olan üyelerin aidat borçlarýnýn ve gecikme zamlarýnýn affý ve/veya yeniden yapýlandýrýlmalarý ile oda veya üyeler adýna açýlacak davalar konusunda yönetim kurulundan gelen teklifleri inceleyip karara baðlamak ve gerekli gördüðünde bu yetkisini yönetim kuruluna devretmek.
p) Oda çalýþmalarýna veya Türk ekonomik hayatýna önemli hizmetler vermiþ kimselere meclisin üye tam sayýsýnýn üçte ikisinin kararýyla þeref üyeliði vermek.
r) Ýlgili mevzuatla verilen diðer görevleri yerine getirmek.
3- Oda Yönetim Kurulu
Oda yönetim kurulu, dört yýl için seçilen, meclis üye sayýsý yirmiden az olan odalarda beþ; yirmi ile yirmidokuz arasýnda olanlarda yedi; otuz ile otuzdokuz arasýnda olanlarda dokuz; kýrk ve daha fazla olanlarda onbir kiþiden oluþur.
Meclis kendi üyeleri arasýndan yönetim kurulunun baþkanýný, asýl ve yedek üyelerini tek liste halinde seçer. Yönetim kurulu, kendi üyeleri arasýndan dört yýl için bir veya iki baþkan yardýmcýsý ve bir sayman üye seçer.
Üst üste iki dönem yönetim kurulu baþkanlýðý yapmýþ olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe ayný göreve yeniden seçilemezler.
Bir odanýn yönetim kurulu baþkaný ve üyeleri, ayný zamanda baþka bir oda veya borsanýn meclisinde de görev alamazlar.
Toplantý gündemi baþkan veya yokluðunda yetkilendirdiði baþkan yardýmcýsý tarafýndan belirlenir. Ayrýca yönetim kurulu üyelerinin en az üçte birinin baþvurusu ile toplantýnýn baþlamasýna kadar, gündeme yeni madde eklenir.
3-a) Oda yönetim kurulunun görevleri
Oda yönetim kurulunun görevleri þunlardýr:
a) Mevzuat ve meclis kararlarý çerçevesinde oda iþlerini yürütmek.
b) Bütçeyi, kesin hesabý ve aktarma tekliflerini ve bunlara iliþkin raporlarý oda meclisine sunmak.
c) Aylýk hesap raporunu oda meclisinin incelemesi ve onayýna sunmak.
d) Oda personelinin iþe alýnmalarýna ve görevlerine son verilmesine, yükselme ve nakillerine karar vermek.
e) Disiplin kurulunun soruþturma yapmasýna karar vermek, bu Kanun uyarýnca verilen disiplin ve para cezalarýnýn uygulanmasýný saðlamak.
f) Hakem, bilirkiþi ve eksper listelerini hazýrlamak ve onaylanmak üzere meclise sunmak.
g) Bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen belgeleri tasdik etmek.
h) Odanýn bir yýl içindeki faaliyeti ve bölgesinin iktisadî ve sýnaî durumu hakkýnda yýllýk rapor hazýrlayýp meclise sunmak.
ý) Hazýrladýðý oda iç yönergesini meclise sunmak.
j) Ticaret ve sanayiye ait her türlü incelemeyi yapmak, çalýþma alaný içindeki ticarî ve sýnaî faaliyetlere ait endeks ve istatistikleri tutmak ve meclisçe belirlenen maddelerin piyasa fiyatlarýný takip ve kaydetmek ve bunlarý uygun vasýtalarla ilân etmek.
k) Oda personelinin disiplin iþlerini bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esas ve usuller çerçevesinde karara baðlamak.
l) Yüksek düzeyde vergi ödeyen, ihracat yapan, teknoloji geliþtiren üyelerini ödüllendirmek. m) Bütçede karþýlýðý bulunmasý kaydýyla sosyal faaliyetleri desteklemek ve özendirmek, baðýþ ve yardýmlarda bulunmak, burs vermek, meclis onayý ile okul ve derslik yapmak.
n) Hakem veya hakem heyeti seçmek.
o) Bu Kanunla ve sair mevzuatla odalara verilen ve özel olarak baþka bir organa býrakýlmayan diðer görevleri yerine getirmek.
3-b) Oda yönetim kurulunun yetkilerinin devri
Oda yönetim kurulu, gerekli hallerde, yetkilerinden bir kýsmýný baþkana, üyelerinden birine veya birkaçýna yahut genel sekretere devredebilir.
4- Oda Disiplin Kurulu
Oda disiplin kurulu, meclisçe odaya kayýtlý olanlar arasýndan dört yýl için
seçilen altý asýl ve altý yedek üyeden oluþur.
Disiplin kurulu, seçimden sonraki ilk toplantýsýnda, üyeleri arasýndan bir baþkan seçer.
Baþkanýn bulunmadýðý zamanlarda, en yaþlý üye kurula baþkanlýk eder.
Disiplin kurulu üyelerinde aranýlacak þartlar, Birliðin uygun görüþü alýnmak suretiyle Bakanlýkça çýkarýlacak yönetmelikle belirlenir.
4-a) Oda disiplin kurulunun görevleri
Oda disiplin kurulunun görevleri þunlardýr:
a) Odaya kayýtlý üyelerin disiplin soruþturmalarýný bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yürütmek.
b) Meclise, odaya kayýtlý üyeler hakkýnda disiplin ve para cezasý verilmesini önermek.
